در راستای توسعه همکاری‌های تخصصی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مشترک صنعت واسپاری، نشست هم‌اندیشی مدیران عامل شرکت‌های لیزینگ ایران، ایران و شرق، اطلس، زاگرس، توسعه و تعاون و لیزینگ صنعت و معدن در روز چهارشنبه مورخ 1405/06/25 به میزبانی شرکت لیزینگ صنعت و معدن و با هدف بررسی الزامات و ظرفیت‌های ناشی از مقررات جدید حوزه واسپاری و همچنین بررسی سازوکارهای عملیاتی برای توسعه همکاری‌های مشترک در زمینه تأمین مالی پروژه‌های بزرگ برگزار شد.
در ابتدای این نشست، مفاد و الزامات دستورالعمل اجرایی تأسیس، فعالیت و نظارت بر شرکت‌های واسپاری مصوب 1405/04/29 مورد بررسی قرار گرفت. مدیران عامل حاضر، ضمن واکاوی ابعاد مختلف دستورالعمل، درباره آثار آن بر ساختار فعالیت شرکت‌های واسپاری، الزامات حاکم بر عملیات اعتباری و مالی، نحوه طراحی محصولات و خدمات جدید، الزامات کنترلی و نظارتی و …. به تبادل نظر پرداختند.
یکی از محورهای مهم این بخش، بررسی جزئیات و نحوه اجرای عقود جدید پیش‌بینی‌شده در چارچوب مقررات بود. با توجه به اهمیت ایجاد رویه‌های منسجم در نحوه استفاده از ظرفیت عقود جدید، مقرر شد بررسی‌های تخصصی لازم با مشارکت شرکت‌های حاضر انجام شده و ضمن شناسایی الزامات حقوقی، اعتباری و اجرایی هر یک از عقود، روش‌های عملیاتی متناسب با آنها تدوین و برای استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های ایجادشده در دستورالعمل، اقدامات لازم صورت پذیرد.
در ادامه، موضوع راه‌اندازی لیزینگ سندیکایی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محورهای همکاری مشترک شرکت‌های حاضر مورد بررسی قرار گرفت. در این مدل، چند شرکت لیزینگ می‌توانند با تجمیع بخشی از ظرفیت‌های مالی و اعتباری خود، در تأمین مالی یک طرح یا پروژه مشارکت کنند؛ رویکردی که به‌ویژه در پروژه‌های با حجم سرمایه‌گذاری بالا، امکان استفاده از ظرفیت چند شرکت را به‌صورت هم‌زمان فراهم می‌کند.
از منظر مدیریت ریسک نیز، ساختار سندیکایی می‌تواند با توزیع تعهدات و ریسک اعتباری میان اعضای مشارکت‌کننده و جلوگیری از تمرکز بخش عمده تأمین مالی یک پروژه در یک شرکت، ظرفیت پذیرش طرح‌های بزرگ را افزایش دهد. به بیان دیگر، استفاده از این سازوکار ضمن آنکه امکان افزایش سقف تأمین مالی را فراهم می‌کند، به متنوع‌سازی پرتفوی اعتباری شرکت‌های مشارکت‌کننده و کنترل ریسک نیز کمک خواهد کرد.
همچنین تأکید شد که توسعه لیزینگ سندیکایی صرفاً به تأمین مشترک منابع محدود نبوده و مستلزم طراحی یک چارچوب عملیاتی مشخص برای ارزیابی پروژه، اعتبارسنجی متقاضی، تعیین سهم هر یک از اعضا، نحوه تصویب اعتبار، انعقاد قرارداد، تخصیص منابع، پایش مصرف منابع، وصول مطالبات و مدیریت ریسک‌های ناشی از اجرای پروژه است. از این منظر، ایجاد رویه‌های مشترک می‌تواند نقش مهمی در افزایش شفافیت و کارآمدی عملیات سندیکایی داشته باشد.
یکی دیگر از محورهای مورد توجه در این نشست، معرفی پروژه‌ها و طرح‌های دارای ظرفیت تأمین مالی و ایجاد سازوکار مشارکت مشترک در آنها بود. در این چارچوب، مقرر شد با شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری و پروژه‌های واجد شرایط، زمینه استفاده از ظرفیت شرکت‌های مختلف در تأمین مالی طرح‌ها فراهم شود تا امکان شکل‌گیری همکاری‌های چندجانبه و استفاده حداکثری از منابع و توان تخصصی موجود در صنعت واسپاری ایجاد شود.
در همین راستا، ایجاد و بهره‌گیری از یک پلتفرم مشترک برای عملیات لیزینگ سندیکایی نیز مورد توجه قرار گرفت. ایجاد چنین بستری می‌تواند امکان ثبت و اشتراک اطلاعات پروژه‌ها، معرفی فرصت‌های تأمین مالی، تبادل اطلاعات اعتباری، هماهنگی میان اعضای سندیکا و پایش فرآیند تأمین مالی را تسهیل کرده و به شکل‌گیری یک زیرساخت منسجم برای توسعه این نوع عملیات کمک کند.
همچنین بر ضرورت تشکیل کارگروه مشترک تخصصی میان شرکت‌های حاضر تأکید شد. این کارگروه می‌تواند با برگزاری جلسات مشترک و منظم، موضوعات مرتبط با دستورالعمل جدید، چالش‌های اجرایی، تجربیات عملیاتی، الزامات عقود جدید و راهکارهای توسعه همکاری‌های بین‌شرکتی را به‌صورت مستمر بررسی و نتایج بررسی‌ها را برای تصمیم‌گیری و اقدام به شرکت‌های ذی‌ربط ارائه کند.
تدوین روش‌های اجرایی در حوزه عاملیت منابع به‌عنوان یکی دیگر از موضوعات قابل پیگیری مطرح شد. در این زمینه، بررسی سازوکارهای استفاده از ظرفیت عاملیت منابع، تعیین فرآیندهای اجرایی، تفکیک مسئولیت‌ها و طراحی چارچوب مناسب برای مدیریت منابع و تعهدات، از جمله موضوعاتی بود که بر ضرورت بررسی کارشناسی و تدوین رویه‌های مشخص برای آن تأکید شد.
مدیران عامل شرکت‌های حاضر همچنین ظرفیت استفاده از انواع اوراق و سایر ابزارهای نوین تأمین مالی را مورد توجه قرار دادند. بر این اساس، بررسی بسترهای حقوقی، مالی و اجرایی لازم برای استفاده از ابزارهای مختلف تجهیز منابع، متناسب با ماهیت و مقیاس پروژه‌ها، به‌عنوان یکی از زمینه‌های قابل توسعه در همکاری‌های آتی مطرح شد. بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها می‌تواند در کنار منابع داخلی شرکت‌های لیزینگ، به تنوع‌بخشی به روش‌های تأمین مالی و ایجاد ظرفیت‌های جدید برای پشتیبانی از پروژه‌های بزرگ کمک کند.
در مجموع، بررسی نحوه بهره‌برداری از ظرفیت‌های دستورالعمل جدید، تدوین روش‌های اجرایی عقود جدید، توسعه لیزینگ سندیکایی، شناسایی و معرفی پروژه‌های مشترک، ایجاد پلتفرم مشترک، تشکیل کارگروه تخصصی، برگزاری جلسات منظم، تدوین سازوکارهای عاملیت منابع و بررسی ظرفیت انواع اوراق و ابزارهای تأمین مالی از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در این نشست بود.
در پایان، با جمع‌بندی مباحث مطرح‌شده و بررسی ابعاد مختلف حقوقی، اعتباری، مالی و اجرایی، موافقت شد شرکت‌های حاضر در نشست، در چارچوب قوانین و مقررات مربوط و با رعایت الزامات ناظر بر فعالیت شرکت‌های واسپاری، نسبت به توسعه همکاری و ایجاد بسترهای لازم برای فعالیت مشترک در حوزه لیزینگ سندیکایی اقدام نمایند. همچنین بر استمرار تعاملات و پیگیری موضوعات مطرح‌شده از طریق سازوکارهای مشترک و کارگروه تخصصی تأکید شد.
توسعه این رویکرد می‌تواند با تجمیع ظرفیت‌های اعتباری و مالی شرکت‌های لیزینگ، توزیع و کنترل ریسک، افزایش قدرت تأمین مالی، ایجاد امکان مشارکت در پروژه‌های با مقیاس بالاتر و تنوع‌بخشی به ابزارهای تجهیز منابع، ظرفیت صنعت واسپاری را برای ایفای نقش مؤثرتر در تأمین مالی طرح‌های بزرگ اقتصادی ارتقا دهد و زمینه حضور منسجم‌تر این صنعت در تأمین مالی پروژه‌های مولد، توسعه‌ای و زیرساختی را فراهم سازد.
